دقت کنتور گاز: کنتور این گازمی بایست به دقت مقدار گاز مصرفی را محاسبه کنند. هر گونه خطا در خواندن مقدار مصرفی گاز به تهیه کننده گاز خسارت وارد می نماید و یا مشتری می بایست بیشتر از قبض پول پرداخت نماید. باید در انتخاب محلی که کنتور در آن نصب می شود دقت نمود. هم چنین پروسه گازی باید طبق قوانین باشد و مورد بازرسی قرار گیرد. در انگلستان خطای مجاز برای کنتور های گاز قبل از اعمال دستور العمل تجهیزات اروپایی تولید شده است فقط باید 2% باشد.
کنتور گاز شهری وسیلهای است که برای اندازهگیری میزان گاز مصرفی در منازل، ساختمانها و صنایع به کار میرود. این کنتور میزان عبور گاز طبیعی را بر حسب حجم (معمولاً متر مکعب) ثبت میکند تا شرکت گاز بر اساس آن، صورتحساب مصرف گاز را محاسبه کند. در ادامه، توضیح کامل بخشها، نحوه عملکرد، انواع و نکات نگهداری آن آورده شده است:
۱. وظیفه و عملکرد کلی
کنتور گاز مانند یک فلومتر مکانیکی یا دیجیتال عمل میکند. گاز طبیعی با فشاری مشخص از شبکه وارد لولهی ورودی میشود، از درون کنتور عبور میکند و سپس به مصرفکننده (پکیج، بخاری، اجاقگاز و…) میرسد.
در هنگام عبور، چرخدندهها یا دیافراگمها درون کنتور حرکت کرده و مقدار حجم گاز عبوری را ثبت میکنند. عدد نهایی روی صفحه نمایشگر، میزان مصرف کل از زمان نصب تا لحظهی فعلی است.
۲. اجزای اصلی کنتور گاز
بدنه فلزی یا آلومینیومی: محفظهای محکم که فشار داخلی گاز را تحمل میکند.
سیستم اندازهگیری: اغلب شامل دو دیافراگم یا پیستون است که با رفتوبرگشتشان حجم گاز را میسنجند.
چرخدندهها و شمارنده مکانیکی: حرکات دیافراگم را به چرخش عددخوان تبدیل میکنند.
صفحه نمایش (شمارشگر): عدد مصرف را بر حسب متر مکعب نشان میدهد.
شیر ورودی و خروجی: برای عبور یا قطع جریان گاز.
پلمب شرکت گاز: برای جلوگیری از دستکاری یا تقلب در اندازهگیری.
۳. انواع کنتور گاز شهری
نوع کنتور
ویژگی
موارد استفاده
دیافراگمی (مکانیکی)
رایجترین نوع در منازل. ارزان، دقیق، بدون نیاز به برق.
ساختمانهای مسکونی
توربینی
دارای پره چرخان، مناسب جریان زیاد گاز.
صنایع و کارگاهها
روتاری (پیستونی)
بسیار دقیق، مخصوص مصارف بالا.
کارخانهها و بیمارستانها
دیجیتال / هوشمند
دارای نمایشگر الکترونیکی و قابلیت ارسال داده به شرکت گاز.
در حال گسترش در شهرها
۴. طرز کار خلاصه کنتور دیافراگمی
در این نوع، گاز وارد یک پوسته شامل دو محفظه انعطافپذیر میشود (دیافراگمها). با پر شدن یک محفظه، دیگری تخلیه میشود و این حرکت رفتوبرگشتی سبب چرخش چرخدندهها و در نهایت حرکت شمارنده میشود. هر سیکل معادل حجمی مشخص از گاز است (مثلاً ۰٫۰۰۲ متر مکعب).
۵. نحوه خواندن کنتور
روی صفحه نمایش چند رقم (مثلاً ۰۰۵۲۴) درج شده است.
عددها بر حسب متر مکعب (m³) هستند.
معمولاً دو رقم آخر قرمزند (برای اعشار) و در محاسبه صورتحساب نیازی به آنها نیست.
۶. نکات ایمنی و نگهداری
هیچگاه جلوی کنتور یا شیر اصلی را نبندید.
از حرارت مستقیم، ضربه و رطوبت زیاد محافظت شود.
در صورت بوی گاز یا مشکوک بودن به نشتی، فوراً با شماره ۱۹۴ (اورژانس گاز) تماس بگیرید.
پلمب کنتور را به هیچ وجه دستکاری نکنید (جرم قانونی دارد).
در خانههای نوساز، حتماً کنتور باید توسط اداره گاز تست نشت و تنظیم فشار شود.
۷. کنتورهای هوشمند
نسل جدید کنتورهای گاز قابلیتهایی مانند:
ارسال خودکار اطلاعات مصرف از طریق شبکه مخابراتی،
هشدار نشت گاز،
نمایش مصرف لحظهای روی اپ موبایل،
قطع خودکار در مواقع خطر
دارند. این فناوری باعث افزایش ایمنی و دقت در صورتحسابها میشود.
